Ацы ныхæстæ фаг не сты, Цæллагкаты Пантелейы сурæт раргом кæнынæн
Кадджын хистæр, ныфсхаст æфсæддон, зæрдæхæлар адæймаг. Ацы ныхæстæ фаг не сты, Цæллагкаты Пантелейы сурæт раргом кæнынæн. Денджызон фистæгæфсады батальоны командæгæнæг уæвгæйæ, фашисттæй хъахъхъæдта Орджоникидзе, Мæскуы æмæ Ленинград. Уый фæстæ архайдта фыццаг ядерон ифтыгъдты фæлтæрæнты архипелаг Новая Земляйы. Номдзыд хæстоны тыххæй бæстондæр радзурдзæн Хъайтмазты Дзерассæ.
Стыр Уæлахизмæ йæ фæндаг уыд дæргъвæтин æмæ уæззау. Каспийон æфсæддон-денджызон училищæ каст фæуыны фæстæ, 23-аздзыд Цæлагкаты Пантелей бахауд фронтмæ. Фыццаг тох лейтенантæн уыд Мæскуыйы сæрвæлтау. Уыд денджызон фистæг æфсæддонты сæрмагонд батальоны сæргъы. Йæ разамындæй 6 мæйы бæрц бригад ныхмæлæуд лæвæрдта немыцæгты тызмæг атакæтæн. Æрвылбон Пантелей æнхъæлмæ каст йæ райгуырæн Мæздæгæй хабæрттæм. Зыдта, знаг Цæгат Ирыстонмæ кæй æрбахæстæг кæны. 1942-æм азы, Старая Руссайы бын, уæззау цæф фæцис. Йæ къæхтыл æххæстæй нæма слæууыд, афтæмæй августы йæ батальонимæ араст рагуырæн зæхх хъахъхъæнынмæ.
Рæмонты Алыксандр – Уæрæсейы æфсæддон-денджызон флоты хотыхджын тыхты ветеран: «Пантелей принимал самое активное участие в битве за Архонскую станицу. Там есть братская могила, где похоронена часть его бойцов. Они пошли в наступление. Освобождали Ставропольский, Краснодарский край, Крым и тд. Вы знаете, что уже в 1943 году освободили от немцев всю Северную Осетию».
Хъæбатыр денджызон фистæг æфсæддонтæ сæ сæргъы æртыккаг рангы капитан Цæлагкаты Пантелей афтæмæй сгуыхтдзинад бирæ хатт равдыстой. Сауденджызон флоты æфсæдты хыгъды уæгъд кодтой Румыни æмæ Болгари. Пантелей тох кодта хæстæн йæ фыццаг бонтæй Уæлахизы онг. Фæлæ йæ сæйраг тох нырма разæй уыдис.
60-æм азты Советон Цæдис фæлтæрдта полигон Новая Земляйы дунейы æппæтæй тыхджындæр термоядерон хæцæнгарз (устройство). Эксперименталон авиацион донгуырон бомбæ схуыдтой «Царь бомба».
Уыцы сусæг сæрмагонд операцийы архайдта Цæлагкаты Пантелей дæр. Нæ номдзыд æмзæххоны размæ цавæр хæстæ æвæрд уыд, уый ныры онг дæр бæрæг нæу. Фæлæ хорз æххæстгонд кæй æрцыдысты, уый тыххæй Пантелейæн лæвæрд æрцыд контр-адмиралы ном. Уыцы хабæртты тыххæй хъæбатыр хæстон дзурын нæ уарзта.
Цæлагкаты Фиалетæ – Контр-адмирал Цæллагкаты Пантелейы хæстæг: «с ним там была его супруга Ирина Андреевна. Она проходила с ним все перипетии и тяготы службы с ним проходила. Было все очень засекречено. Помню, она рассказывала, что это было очень непросто. О том, где они были и что делали, еще много лет говорить было нельзя».
Æфсæйнаг контр-адмирал, афтæ йæ хуыдтой флоты йæ сæрибардзинад æмæ хæстон зындзинæдты раз фидардзинады тыххæй.
Цæллагкаты Артур – Контр-адмирал Цæллагкаты Пантелейы хæстæг: «Мне повезло, когда я уезжал в армию, меня провожал он. Конечно были и напутственные слова, он сказал помни какой ты фамилии принадлежишь. Он привел в пример и генерала Цаллагова. И что примечательно, он завершил свое напутствие стихотворением. Для меня это тоже было удивительно».
Уый райгуырдис стыр сгуыхтдзинæдтæ равдисыны тыххæй. Хъахъхъæнын чи зыдта, ахæм æфсæн контр-адмирал. Уый равдыста Мæскуыйы дæр, Кавказы дæр, æмæ Новая Земляйы дæр. Ныр та уыцы хæс лæууы ног фæлтæрты размæ – бахъахъхъæнын туг калгæйæ лæгдзинад, уды фидардзинад, æфсымæрад чи равдыста, уыдоны рухс нæмттæ.
