Специалистты къордæн, сæ сæргъы академик Александр Мошинский афтæмæй, райдыдта наукон иртæстыты 40-æм юбилейон сезон
Дыгургомы æххæстгонд цæуы Мæскуыйы Паддзахадон историон музейы радон археологон экспедици. Специалистты къордæн, сæ сæргъы академик Александр Мошинский афтæмæй, райдыдта наукон иртæстыты 40-æм юбилейон сезон. Уыцы рæстæгмæ ахуыргæндтæн бантыст ссарын культурæйы æмæ цардыуаджы уникалон дзауматæ, дурынгæнæн æмæ металлургон æрмадзтæ. Æрмæст Дыгургомы дæнцæгыл ис раиртасын, хицæн бынаты цивилизаци куыд рæзти, уый.
1982-æм азы Александр Мошинский ссыд Ирыстонмæ фыццаг экспедициимæ. Йæ хыгъды уыд æрмæст 4 адæймаджы. Фыццаг археологтæ сарæзтой басгæрст, уый фæстæ ссардтой зæппадз, йæ разы та хъæу. Ныр 40 азы профессор кусы хъæу Сауары къæхтыты.
Сауарыл цæуы 2 мин 500 азы. Аналогтæ йын нырма не ссардтой, зæгъы Александр Мошинский. Цардысты дзы зæхкусджытæ æмæ хæстонтæ нæ, фæлæ æрмдæснытæ. Дунейы зындгонд сты рагон кондадон кварталтæ, фæлæ æрмæст кондадæй кæм цардысты, ахæм æнæхъæн хъæу фыццаг хатт сбæрæг. Æмæ уый иунæг уникалон хицæндзинад нæу.
Хъæуы астæу – культон комплекс. Сæрмагонд нысантимæ дуртæ йæ хай сты. Сæдæгай азтæ ахуыргæндтæ быцæу кæнынц, дунейы алы адæмтæ дурты дзыхъхъытæ цæмæн кодтой, уый фæдыл. Иу хъуыдымæ гæсгæ, ритуалон æгъдау æххæстгæнгæйæ-иу дзыхъхъыты ныккодтой нывондгонд сырды туг. Александр Мошинский сбæлвырд кодта, уымæн уæвæн кæй нæ уыд.
Къæхтытæм Александр Мошинскимæ ис сæрмагонд ахаст. Ам белтæй нæ кусынц, æрмæстдæр кæрдтæй. Уый зындæр у, фæлæ афтæмæй æрмæг хуыздæр раиртасæн ис.
Александр Мошинскийы раз æвзонг археологтæ æмæ энтузиасттæ. Валентин Кретов йæ ахуырадмæ гæсгæ у звукорежиссер. 5-æм аз лæппу волонтерæй æрбацæуы Ирыстоны хæхтæм. Иу хатт ардæм æрбахаугæйæ, йæ бон мауал æрбацæуын нал бацис.
Кæд рагон ныгæнæнты, æндæр территоритæй ласт дзауматæ чысыл уыд, уæд 4-æм æнусмæ хæстæг импортон фæрдгуыты нымæц мингай нымайæн ис. Уый у, базарады райрæзты æмæ бынæттон цæрджыты мулк кæй фæфылдæр, уый æвдисæн. Фæлæ дзы чи цардис, уый нырма сбæрæг кæнын хъæуы.
Александр Мошинскийы фæнды, Сауары хæйттæ музейон хæзна скæнын, фæлæ нырма ахæм гæнæн нæй. Уымæ гæсгæ археологтæ цы дзауматæ ссарынц, уыдон бандадзынц, фæстæмæ сæ баныгæнынц, цæмæй та ног сезоны дарддæр семæ кусой.
