Документ ын æрбахастой культурæйы архайджытæ
УФ-йы адæмон артист Гæздæнты Булатæн æхсызгонæй лæвæрд æрцыди, ирон фæндыры ном сфидар кæныны тыххæй патент. Документ ын æрбахастой культурæйы архайджытæ. Ирон фæндыр у, Кавказы адæмыхæттытæн уарзон чи сси, ахæм инструмент. Дзырдбаст «Ирон фæдыр» официалон æгъдауæй регистрацигонд у интеллектуалон исбоны Федералон службæйы. Пантенты хицауæй дзы нысангод у республикæйы культурæйы министрад, автор – УФ-йы адæмон артист Гæздæнты Булат. Касаты Наирæ радзурдзæн бæлвырддæр.
1956-æм азы фыццаг хатт ирон фæндыр сарæзта зындгонд мастер Виктор Панасенко. Инструмент конд уыди Гæздæнты Булаты эскизмæ гæсгæ. Æнусы рдæджы фæстæ, республикæйы адæмон артист сси ирон фæндырæн патенты хицау. Мастерæн йæ документ радтой хæдзарон уавæрты, фæлæ, стыр бæрæгбонау.
Мæнæ ацы фæндыр у, ныхас кæуыл цæуы, уыцы инструмент. Булаты зæрдæйы ахсы кадджын бынат. Ацы фæндырыл ацæгъдын се ппæты нæ уадзы. Адæмон артист, аивадуарзджыты уарзондæр фæндырæйцæгъдджытæй иу Дзуццаты Сосланæн уыцы бар радта æхсызгонæй. Уæд сæм сæвзæрд иумæ ацæгъдыны хъуыды.
Документтæ æмбырд кæнын райдыдтой, зындгонд дохтыр Куыдзаты Хъазыбеджы хъæппæрисæй. Йæ ныхæстæм гæсгæ, инструментæн патент скæнын рагæй хъуыди. Ирон фæндыр у нацийы хæзна. Æмæ йын бартæ хъуамæ хауой, æрмæст культурæйы министрадмæ нæ, фæлæ автормæ йæхимæ дæр.
Диатоникон фæндыр хуымæтæг клавиатурæимæ. Ирон фæндырдзагъды бындурæвæрæг, композитор Мерденты Хъайсын дзы цагъта тынг дæсны. Ис ма хроматикон фæндыр. Ис сын зæлты стыр диапазон. Булат йæ цард снывонд кодта уымæн, æмæ йын бæрнонæй бакуста йæ саразыныл.
Афæдзæй-афæдзмæ ирон фæндыры ахадындзинад фидардæр кодта реконструктор-мастерты къухты. Уыцы-иу рæстæг æххæстдæр кодта музыкантты къухайст фæндырыл. Ходы Надеждæ, Икъаты Серафим, Калманты Земфирæ, Дзеранты Венерæ, Реуазты Симæ, Гæздæнты Булат, Мыстулаты Иринæ – фæндырæйцæгъдджыты фæлтæры ирддæр минæвæрттæ. Уыдоны сфæлдыстадæн ныр дæр ис стыр мидис æмæ нысан. Пайда сæ кæнынц ирон фæндыры репертуары рæзты. Ирон аивады хæзнадонмæ хаст æрцыдысты, музыканттæ цы инструменттыл цагътой, уыдон дæр.
Сюитæтæ, адæмон инструментты æмæ симфонион оркестры концерттæ. Фæндырæйдзæгъджытæм ис хъæздыг оригиналон репертуар. Дзуццаты Сосланы ныхæстæм гæсгæ, алы фæндыр дæр у, æмбал кæмæн нæй, ахæм. Алкæмæндæр дзы ис йæхи истори, æмæ йæхи æнæбафæзмгæ зæлтæ.
Дзырдбаст «Ирон фæдыр» официалон æгъдауæй регистрацигонд у интеллектуалон исбоны Федералон службæйы. Пантенты хицауæй дзы нысангонд у республикæйы культурæйы министрад, автор – УФ-йы адæмон артист Гæздæнты Булат.
