Советон Цæдисы политэкономийы классик, Мæскуыйы Ломоносовы номыл Паддзахадон университеты профессор Цæголты Никъалайы 120 азы райгуырды бон сбæрæг кодтой йæ райгуырæн зæххыл. Кадджын мадзал арæзт æрцыд Дигорайы. Хуынд æм æрцыдысты Хицауады уæнгтæ, Мæскуыйы кæимæ куыста, уыцы ахуыргæндтæ, хæстæджытæ æмæ æхсæнады минæвæрттæ. Мæскуыйæ ссыдысты Никъалайы кæстæртæ -йæ фырт Георгийы дыууæ лæппуйы – Алыксандр æмæ Николай æмæ уыдоны цот. Бæлвырддæр хабæрттæ радзурдзæн Чехойты Фатимæ.
Стыр ахуыргонд, Мæскуыйы паддзахадон университеты профессор, политикон экономийы кафедрæйы сæргълæууæг. Цæголты Никъалайы ном зындгонд у нæ бæстæйы æмæ фæсарæнты дæр. Æрыгонæй равзæрста экономисты дæсныйад. 60 азы дæргъы куыста политикон экономийы рæзтыл æмæ йæ систа ног уæлвæзадмæ. 2008 азы Дигорайы Намысы Аллеяйы кадджын уавæры байгом Цæголты профессоры бюст. Скодта йæ скульптор Дзбойты Михал. Уæд бæрæг кодтой зындгонд экономистæн йæ райгуырды 100 азы бон. Уæдæй нырмæ алы аз дæр дурæй конд Никъалайы сурæтмæ дидинджытимæ æрбацæуынц, ахуыргондæн кад чи кæны, уыцы адæм.
Зындгонд экономисты æмхъæуккæгтæ, йæ зонадон куыстытæн аргъгæнджытæ бабæрæг кодтой, цы хæдзары райгуырд, уый бæстыхай. Ныр у Цæголты музей. Ам цæстыгагуыйау хъахъхъæнынц йæ ныййарджыты, йæ фыды фыды æмæ йæ фыды мады хуызистытæ. Фенæн дзы ис йæ хистæр æфсымæр – Георгийы къамтæ дæр. Революционер, парти «Кермен»-ы бындурæвæрæджы ном зындгонд у адæмæн. Музейы ис Никъалайы æмæ йæ фырт Георгийы – уый дæр уыд ахуыргонд- зонадон куыстыты æмбырдгæндтæ. Хæдзары ис цалдæр уаты. Уым сты бинонты дзаумæттæ. Уæттæ æнусæй фылдæры размæ куыд æфснайд уыдысты, афтæ сты ныр дæр.
Никъалайы чиныг – «Политэкономийы курс», зæгъгæ, уыд Советон Цæдисы экономисттæ цымыдисæй кæй ахуыр кодтой, ахæм бындурон куыст. Рухс федта 14 хатты. Фыст уыд уырыссаг æвзагыл, фæлæ йæ рæстæджы тæлмацгонд æрцыд немыцаг, туркаг, грекъаг, япойнаг æвзæгтæм. Зонæдты сгуыхт архайæджы ном кадимæ мысынц йæ ахуыргæнинæгтæ æмæ йе *мкусджытæ.
Уæрæсейы Федерацийы æмæ Цæгат Ирыстоны сгуыхт артисткæ Цъæхилты Земфирæ уыд Никъалайы фырт Георгийы бинойнаг. Сылгоймаг йæ аив бакастæй æдзухдæр æхсызгондзинад хæссы йæ курдиатæн ын аргъ чи кæны, уыцы адæмæн. «Капитан Немо», «Два билета на дневной сеанс», «Жил человек», «Грачи» – советон кинонывты сарæзта 30 ролы. 1971-æм азы Цæгат Ирыстоны киностудийы ист киноныв «Последний снег»-ы сарæзта сæйраг роль – ахуыргæнæг Баситы Чабæханы сурæт. 1987 азы кинофестивальтæй иуы Земфирæйæн саккаг кодтой сæрмагонд приз, æппæтæй фылдæр алыхуызон адæмы хæттыты сылгоймæгты рольтыл кæй бакуыста, уый тыххæй. Ныр кæд йæ фæллад уадзыны рæстæг æрцыд, уæддæр йæ уынд – рæсугъд, йæ бакаст – аив. Земфирæ йæхæдæг куыд зæгъы, уымæ гæсгæ Цæголты хистæр хорз цæстæнгас дардта йæ чындзмæ. Рæсугъд чызг, курдиатджын актрисæ, уæздан адæймаг æмбæрста бинонты хистæры фæлмæн ахаст æмæ йын кодта уæлдай кад.
Дыгуры районы историон-мемориалон музейы арæзт æрцыд Мæскуыйы паддзахадон университеты профессоры мысæн изæр. Уым дзырдтой, советон политикон экономийы классикы зонадон куыстыты тыххæй. Дæсныйæдты *хсæн экономикæ йæ фидæны дæсныйадæн йæ фыды фыд Никъалайы æмæ йæ фыд Георгийы хуызæн равзæрста Цæголты Алыксандр дæр.
Цæголты Никъала йæ цардæй ахицæн 1985 азы. Бирæ ивддзинæдтæ æрцыд политикон экономийы уæдæй нырмæ. Фæлæ зындгонд ахуыргонды чи зыдта, уыдоны зæрдæты Цæголты Никъала баззад куыд стыр ахуыргонд, цæстуарзон зондамонæг æмæ патриот.
