Ахæм нысанимæ арæзт æрцыд проект «Уæлахизы цæсгæмттæ»
Фыдыбæстæйы Стыр хæсты Цæгат Ирыстонæй фронтмæ ацыд 90 мин адæймагæй фылдæр. Алы дыккаг дæр нæ сыздæхт йæ хæдзармæ. Республикæйæ 79 адæймагæн радтой Советон Цæдисы хъæбатыры кадджын ном, 12-æй систы Намысы ордены æххæст кавалертæ. Фидæны фæлтæрты хæс у, ма рох кæнын, Уæлахизæн нæ фыдæлтæ цы стыр аргъ бафыстой, уый. Ахæм нысанимæ арæзт æрцыд проект «Уæлахизы цæсгæмттæ». Бæлвырддæр хабæрттæ радзурдзæн Хъайтмазты Дзерассæ.
Уæлахизы цæсгæмттæ – цæрын, уарзын, аразын кæй фæндыд, уыдоны цæсгæмттæ. Хæст ахæм фадат нæ радта 26 милуан советон адæймагæй фылдæрæн, фæлæ уыдоны фæрцы абон цæрæм мах. Алыхуызон цæсгæмттæ, алыхуызон хъысмæттæ.
Проект «Уæлахизы цæсгæмттæ» райдыдта 2019-æм азы Уæлахизы музейы Мæскуыйы. Арæзт æрцыд, цæмæй 150 милуан хъысмæты рохуаты ма баззайой. Хæстæджыты тыххæй истори карточкæмæ бахæссын ис сайт «Historydepositarium.ru»-йы, уæлахиздзауы хуызист та фæзындзæн музейы мультимедийон залы. Ацы адæмон экспозици сси се *ппæтæн уарзон.
Æрмæст Уæлахизы боны агъоммæ проекты сайтмæ бахастой 20 мин историйæ фылдæр, портал бабæрæг кодтой 300 мин интернетæй пайдагæнæджы. Бинонты истори Уæлахизы музеймæ арвитын ис æрмæст сайты нæ, фæлæ ма бирæвæрсыг центры фæрцы дæр.
Алинæ æрбацыд бирæвæрсыг центрмæ йæ кадджын хистæры ном сæнусон кæнынмæ. Хъараты Аскер фронтмæ ацыд 15-аздзыд лæппуйæ, йæхицæн иу аз бафтыдта, афтæмæй. Донбассы тохы йыл минæ срæмыгъта, æмæ цæстæй нал уыдта. Фæлæ уæддæр сахуыр кодта музыкалон училищæйы, цагъдта аккардеоныл. Ныр Хъараты Аскеры истори уыдзæн Уæлахизы музейы.
Проект «Уæлахизы цæсгæмттæ» у æхсæнадæмон – архайыны фадат дзы ис алы бæстæйы гражданинæн дæр, уымæн æмæ Уæлахиз къухы бафтыд сæдæгай адæмыхæттыты фæрцы. Ныртæккæ архивы ис 500 мин историйы онг, æмæ сæ нымæц фылдæр кæндзæн.
