Уазджытæн космосы тыххæй радзырдтой ахуырдзаутæ сæхæдæг
Къомайты Русланы номыл космонавтикæйы скъолайы арæзт æрцыд гом дуæртты бон. Уазджытæн космосы тыххæй радзырдтой ахуырдзаутæ сæхæдæг. Уыдоны хсæн, программæ «Космическая экспедиция первых»-ы финалисттæ Туаты Мария æмæ Кокойты Ариант. Космосы скъола активон æмгуыстад кæны паддзахадон корпораци Роскосмосимæ. Уый фæрцы Дзæуджыхъæуы планетарийы фæзындысты уникалон экспонаттæ. Чехойты Фатимæ радзурдзæн бæлвырддæр.
Экскурситæ аразынц космонавтикæйы скъолайы хъомылгæнинæгтæ сæхæдæг. Сты – стъалыты *взагæн тæлмацгæнджытæ. Зæххы къорийы æмæ галактикæты тыххæй ахæм цымыдисаг цаутæ радзурынц, æмæ дисы бафтауынц суанг ма чысылдæр уазджыты дæр. Æрыгон экскурситæ аразджытæй иу – Туаты Мария, æппæтуæрæсеон проект «Космическая экспедиция первых»-ы финалист. Чызджы ныхæстæм гæсгæ, дыууæ азы размæ фæзынд йæ зæрдæйы цымыдисдзинад космосмæ. Мария æнхъæлмæ кæсы Æппæтуæрæсеон конкурсы финалон къæпхæнмæ, арæзт æрцæудзæн Байконуры. Бæллиц сæххæст кæнынмæ баззад цалдæр боны.
Кокойты Ариант дæр уыд ахуырадон программæйы архайæг. Уæд стъалытæй разыйы дзуапп нæ райста. Фæлæ йæ бæллиццыл йæ зæрдæ нæ сивта. Арианты фæнды инженер суæвын æмæ афтæмæй йæ цард космосимæ бабæттын. Ныр та уал скъоламæ чи *рбацæуы, уыдонæн фæдзуры йæ фыццаг æрхъуыдыдзинæдтæ тыххæй.
Гом дуæртты бон хуымæтæг экскурси нæу, фæлæ фадат фидæнмæ фæхæстæгдæр уæвынæн. Физикæ, математикæ, информатикæ – предметтæ ам баст сты ракетон-космосон къабазимæ. Алы скъоладзауæн дæр *взæрст æрцæуы сæрмагонд ахуырадон программæ. Скъолайы директор Челдыты Зæлинæйы ныхæстæм гæсгæ, Космосон курдиæтты куырдадзмæ дуар гом у алы сывæллонæн дæр. Ахæм фембылдтытæ арзæт æрцæуынц афæдз цалдæр хатты, цæмæй алы скъоладзауæн дæр фадат уа стъалытæм хи фæндаг ссарынæн.
2023 азы Роскосмосимæ æмгуыстдзинады руаджы скъолайы музей фæхъæздыгдæр цымыдисаг экспонатæй – космосон нау «Союз»-æй космонавттæ сæхи зæххмæ цæуыл æруадзынц, ахæм аппаратæй. Нау космосмæ стахт 2014 азы. Æмæ ныр космонавттæ зæххмæ цæуыл æрыздæхтысты, уыцы аппаратимæ скъолайы уазджытæ æнæ базонгæ нæ фæвæййынц. Гом дуæртты бон скъоламæ *рбацæуынц сывæллæттæ сæ ныййарджытимæ. Фарон æй бабæрæг кодтой 7мин адæймаджы. Сывæллæттæй иутæ ам базонгæ вæййынц зонады дунеимæ, иннæтæ та ардæм балц фæхæстæгдæр кæны сæ фидæны дæсныйадмæ. Цалдæр азмæ космонавтикæйы скъола сси æрыгон иртасджыты куысты райдиан къæпхæн. Уазджытæй алчидæр фæбæрæг кæны, экскурситæ цымыдисаг кæй сты, уый.
Дард стъалытæм фæндаг райдайы ам, космонавтикæйы скъолайы – фыццаг урокæй, фыццаг экскурсийæ, фыццаг фарстæй дунейы сусæгдзинæдты тыххæй. Гом дуæртты бон цыма æрвгæрæттæ байгом вæййынц. Телескоппæй чи акæсы, уыцы сывæллæттæй алчидæр, скæны йæ фыццаг къахдзæф зонæдты æнæкæрон дунемæ.
